To pierwszy etap tworzenia - głównie dzięki unijnym środkom - Centrum Czystych Technologii Węglowych, jakie zabrzański instytut buduje wspólnie z Głównym Instytutem Górnictwa (GIG) w Katowicach.

Jak powiedział PAP dyrektor zabrzańskiego instytutu, Marek Ściążko, otwarte w środę centrum kosztowało ok. 4 mln zł - to niespełna dziesiąta część z ok. 45 mln zł łącznych nakładów, jakie będą poniesione w Zabrzu w ramach tego projektu.

"Pozostała część środków zostanie wydana przede wszystkim na pilotażowe instalacje, które będą gotowe do połowy przyszłego roku" - powiedział Ściążko.

W Zabrzu prowadzone będą m.in. badania nad zgazowaniem węgla w instalacjach zlokalizowanych na powierzchni (podziemnym zgazowaniem zajmuje się GIG), na potrzeby przemysłu i energetyki. Prowadzone będą np. eksperymenty w zakresie technologii spalania w tlenie (oxyspalania) oraz wykorzystywania dwutlenku węgla w procesach zgazowania.

Oddane w środę do użytku centrum symulacji to - jak wyjaśnił dyrektor - swoiste centrum inżynieryjne, gdzie projektowane i modelowane będą procesy przeprowadzane w instalacjach pilotażowych. Tam również analizowane będą wyniki eksperymentów.

Budowane kosztem prawie 162 mln zł (45 mln euro) centrum to największy projekt inwestycyjny w zakresie infrastruktury badawczej w regionie, finansowany głównie ze środków unijnych. Ma to być wiodący europejski ośrodek badawczy, gdzie będą rozwijane i opracowywane nowe procesy i technologie z obszaru czystych technologii węglowych.

Partnerami projektu są katowicki GIG i Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu. W grudniu ubiegłego roku Komisja Europejska oficjalnie potwierdziła finansowanie tego rozpoczętego już projektu. Unijny wkład to ok. 35 mln euro.

Naukowcy podkreślają, że rozwój czystych technologii węglowych będzie kluczowy dla korzystania z węgla w przyszłości. Chodzi o to, by jego spalanie nie powodowało emisji szkodzącego klimatowi dwutlenku węgla i nie pozostawiało odpadów. Węgiel powinien być też przetwarzany z większą sprawnością, na większą gamę produktów finalnych, w tym na gaz i paliwa ciekłe.