W ostatnim czasie wiele się mówi w górnictwie o możliwościach fuzji, przejęć. Dostrzega Pan to?

Rzeczywiście, ciągle ostatnio słychać o możliwości przejęć kapitałowych. Co rusz napotykamy informacje, że ktoś jest kimś zainteresowany, że może ktoś kogoś przejmie.

Największą inicjatywą w tym zakresie przejawia prezes Węglokoksu, który żyje z handlu, więc ma czas na myślenie, niekoniecznie logiczne. Więc wymyślił sobie na przykład swego czasu, że Węglokoks przejmie Remag. A w ogóle, to establishment górniczy dotknął syndrom Zagłoby, który, jak pamiętamy, też handlował Inflantami. Prezesi spółek węglowych stanęli przed upokarzającą dla górnika niezdolnością do wydobycia węgla w takiej ilości, jakiej oczekuje rynek. To znaczy, fedrują mniej niż powinni.

Czym to skutkuje?

Rasowy górnik szukałby węgla w złożu, natomiast niektórzy szukają go u sąsiadów. Próbuje się w górnictwie wdrożyć maksymę, że wydobywać więcej, to znaczy przejąć takiego, który już wydobywa. Ale kiedyś to się skończy.

Zresztą, jak dotąd, i tak nie dochodzi do żadnej z tych zapowiadanych transakcji. Natomiast same mgliste zapowiedzi przejęć są już szeroko komentowane w co niektórych mediach. Najbardziej kuriozalnym przykładem była relacja w jednym z dzienników o rzekomo planowanych zakupach kopalń ukraińskich przez Jastrzębską Spółkę Węglową.

Póki co, polskie spółki węglowe, w tym Jastrzębska Spółka Węglowa, mają tyle otwartych projektów inwestycyjnych i takie zapotrzebowanie ze strony rynku, że powinny się intensywnie zająć własnymi inwestycjami i własnym wydobyciem. Natomiast myślenie o przejęciach kapitałowych należy zostawić tym, którzy nie mają gdzie i czego fedrować. Przykładem są Czesi, którym kończą się zasoby węgla. Całe szczęście - co pokazuje przykład kopalni Silesia i czeskiego EPH - interesują się polskim rynkiem węgla. Byłoby dobrze, gdyby NWR z takim samym impetem zrealizował to, na co ma koncesję, czyli chodzi tu głównie o projekt Dębieńsko.

Natomiast warto by skorzystać z wyjątkowej sytuacji, w jakiej znalazło się polskie górnictwo. Ono - mając dostęp do najnowocześniejszych technologii, dysponując doskonałymi kadrami i wypracowując zysk otwierający drogę do inwestycji własnych oraz kredytów inwestycyjnych - może podjąć własne inicjatywy inwestycyjne. Tym bardziej, że mamy w tym zakresie olbrzymie doświadczenia oraz okazję, którą stworzyła nam nowa ustawa budżetowa. Nie ma w niej wprawdzie pieniędzy na inwestycje w górnictwie. Ale jest olbrzymia kwota 40 mld zł na poręczenie budżetu państwa dla kredytów inwestycyjnych.

W tym kierunku należy Pańskim zdaniem podążać?

Przecież w taki sposób sfinansowaliśmy budowę kopalni Budryk, Bogdanki czy Elektrowni Opole. Udało się zrealizować obiekty, na które dziś inwestorzy spoglądają łakomym okiem. Jest więc sposób na inwestycje własne w górnictwie, bez udziału inwestorów obcych. Ale potrzeba odwagi!

Rozmawiał: Jerzy Dudała