Takie są konkluzje, zawarte w ocenie stanu i perspektywach górnictwa węgla brunatnego w Polsce, jakie są częścią Polityki energetycznej Polski do 2030. Prace nad nim weszły w ostatnią fazę, jak powiedział wiceminister Marcin Korolec podczas posiedzenia sejmowej komisji gospodarczej.

Obecnie z węgla brunatnego pochodzi ponad 12 proc. energii pierwotnej oraz 34,5 proc. produkowanej energii elektrycznej. Wydobycie tego paliwa i produkcja z niego energii elektrycznej skoncentrowana jest w czterech zagłębiach: adamowskim, bełchatowskim, konińskim i turoszowskim. Ich zasoby wyczerpią się około 2050 roku, a najwcześniej w Adamowie (ok. 2023 r.) i Bełchatowie (ok. 2038 r.). Łącznie geologiczne zasoby bilansowe w tych złożach wynoszą 1789,3 mln ton (13 proc. ogółu geologicznych zasobów bilansowych).

Jeżeli więc węgiel brunatny ma także w przyszłych dekadach odgrywać dużą rolę jako paliwo energetyczne, przy założeniu, że będzie rosło zapotrzebowanie na prąd, potrzebna jest budowa nowych zdolności wydobywczych. Według danych Państwowego Instytutu Geologicznego, korzystnymi pod względem ekonomicznym złożami są: Gubin, Rogóźno, Gubin-Brody i Złoczew. Za najbardziej perspektywiczne uważane są natomiast złoża w rejonie Legnicy - szacunki wskazują na zasobność 40 mld ton, z czego 15 mld spełnia kryteria eksploatacji metodą odkrywkową. O walorach tego złoża decydują m.in. duża zasobność i przemysłowy charakter regionu, ale minusem jest protest lokalnej społeczności, która nie chce przesiedlenia - wynika z dokumentu rządowego.

Projekt zagospodarowania złoża Legnica opracował Instytut Górnictwa Odkrywkowego Poltegor z Wrocławia. Przy rozpoczęciu w ciągu najbliższych pięciu lat budowy tam kopalni (koszt: 7,5 mld zł), pierwszy węgiel z najbardziej dostępnych odkrywek można by wydobywać około 2020 r. Docelowo wydobycie wystarczyłoby na potrzeby elektrowni o mocy 3,5-4,5 GW. Planowany kompleks górniczo-energetyczny spełniałby najsurowsze wymagania ochrony środowiska i stałby się miejscem pracy górników z zamykanych KWB Turów i KGHM oraz energetyków z Elektrowni Turów.

"Żywotność" niektórych obecnych kopalni węgla brunatnego można wydłużyć, sięgając po leżące w pobliżu złoża. Dla KWB Konin jest nim złoże Tomisławice, dla KWB Adamów - złoże Rogóźno. W pierwszym przypadku koncesję wydano w lutym 2008 r., ale wstępne działania kopalni spotkały się w protestami w obronie leżącego w pobliżu Jeziora Gopło. W przypadku Rogóźna, po silnych protestach społeczności gminy Zgierz, kopalnia Adamów wycofała w sierpniu ub.r. wniosek o wydanie koncesji. Będzie jednak o niego zabiegać, jednak w oparciu o partnerstwo publiczno-prywatne. "Istotnym elementem sporu na linii inwestor-lokalna społeczność jest fakt spadku wartości gruntów i nieruchomości w okolicach złoża oraz istnienie zasobów geotermalnych pod pokładem złoża węgla brunatnego, które mogą być wykorzystane do celów energetycznych bądź rekreacyjno-uzdrowiskowych" - stwierdzono w cytowanym dokumencie.